Η χρονική νομιμοποίηση της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης και η υποχρέωση επανεξέτασης του δημόσιου σκοπού: Η προστασία της ιδιοκτησίας έναντι της διαρκούς διοικητικής αδράνειας, με αφορμή την απόφαση ΕΔΔΑ της 30.4.2026, Nikolaou and Others κατά Κύπρου (προσφ. 37068/18).

Η αναγκαστική απαλλοτρίωση, ως εξαιρετική επέμβαση στο δικαίωμα ιδιοκτησίας, προϋποθέτει όχι μόνον την αρχική συνδρομή δημόσιας ωφέλειας, αλλά και τη διατήρηση ουσιαστικού δεσμού μεταξύ της στέρησης της ιδιοκτησίας και του σκοπού που τη δικαιολόγησε. Με την απόφαση Nikolaou and Others κατά Κύπρου, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έκρινε ότι η επί δεκαετίες διατήρηση απαλλοτριωμένης έκτασης στην κυριότητα του Δημοσίου, χωρίς πραγματική αξιοποίησή της και χωρίς συγκεκριμένη αιτιολόγηση της συνεχιζόμενης ανάγκης διατήρησής της, διαταράσσει τη δίκαιη ισορροπία μεταξύ δημοσίου συμφέροντος και προστασίας της ιδιοκτησίας. Η απόφαση αναδεικνύει τη χρονική διάσταση της αρχής της αναλογικότητας, τη σημασία της αντικειμενικής διαπίστωσης της πραγματοποίησης του απαλλοτριωτικού σκοπού και τα όρια της επίκλησης μελλοντικών διοικητικών σχεδιασμών ως δικαιολογητικής βάσης για την παρατεταμένη στέρηση περιουσιακών δικαιωμάτων. Παράλληλα, η ιδιαίτερη προστασία που παρέχει το άρθρο 23 § 5 του κυπριακού Συντάγματος, σε συνδυασμό με τη συγκλίνουσα γνώμη του δικαστή Σεργίδη, επαναφέρει το ζήτημα της σχέσης μεταξύ εθνικών συνταγματικών εγγυήσεων και συμβατικού ελέγχου της απαλλοτρίωσης, ενώ η μειοψηφούσα γνώμη του δικαστή Sabato αναδεικνύει τα όρια της επικουρικότητας και της ευρωπαϊκής εποπτείας επί της ερμηνείας του εθνικού δικαίου. Η νομολογιακή αυτή εξέλιξη παρουσιάζει ιδιαίτερη σημασία και για την ελληνική έννομη τάξη, ιδίως ως προς την εφαρμογή του άρθρου 17 Συντ., την άρση συντελεσμένων απαλλοτριώσεων και τον δικαστικό έλεγχο της διατήρησης της δημόσιας ωφέλειας.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο ΕΔΩ.

Print Friendly, PDF & Email
Tags: